Winddata¶
Waarom de windrichting bij een zoekactie belangrijk is¶
De windrichting bepaalt hoe een hondengeleider een zoekactie met een speurhond plant. Als je weet uit welke richting de wind komt, kan het zoekplan de hond de kans geven om de geur van een persoon overal in het gebied op te pikken, waar die zich ook bevindt.
De winddata van Karttahimmeli is gebaseerd op het tienminutengemiddelde van windwaarnemingsstations. Aan de hand van die data kun je stellen dat de lucht gemiddeld echt in de richting beweegt die de windvaan aangeeft. Ook de windsnelheid is een gemiddelde: 3 m/s betekent dat de geurkegel 180 meter per minuut oprukt. De wind kan nog steeds vlagerig zijn en de richting kan enigszins variëren, maar deze gemiddelde richting is in feite het enige waaromheen een zoekactie kan worden gepland. De windsnelheid beïnvloedt ook de breedte van de geurkegel.
Als vuistregel geldt: als de twee dichtstbijzijnde windstations het eens zijn over de windrichting en de windsnelheid minstens 2–3 m/s bedraagt, is de windmeting redelijk betrouwbaar. Het loont toch de moeite om de kaart uit te zoomen en te kijken of alle windvanen binnen een straal van 100–300 km dezelfde kant op wijzen – is dat zo, dan zijn de omstandigheden bijna ideaal. Het is ook de moeite waard de weersverwachting te controleren.
Het plaatje is niet altijd zo mooi – de windrichting op basis van de waarnemingen kan tegenstrijdig zijn. Zelfs dan is het vaak mogelijk om bijvoorbeeld vast te stellen dat ‘de wind vandaag in elk geval niet uit het noorden komt’, en daarop te plannen.
Deze pagina beschrijft de databronnen achter de windmarkeringen die op de kaart worden getekend, en hoe het uiterlijk van een markering de betrouwbaarheid en actualiteit van de data laat zien. Windmarkeringen worden aan/uit gezet met de schakelaar Windvanen in Instellingen, zie Instellingen.
Bron van de winddata¶
De bron van de winddata varieert per locatie:
- Finland – waarnemingsstations van het Finse meteorologisch instituut (Ilmatieteen laitos)
- Zweden – waarnemingsstationdienst van Sveriges meteorologiska och hydrologiska institut (SMHI), aangevuld met waarnemingen van luchthavenweerstations (METAR)
- Noorwegen en Denemarken – Nowcast-model van het Noorse meteorologisch instituut, aangevuld met waarnemingen van luchthavenweerstations (METAR)
- Overige locaties – waarnemingen van luchthavenweerstations (METAR)
Twee windpijlen wijzen naar het middelpunt van de kaart. Ze tonen gegevens van de twee dichtstbijzijnde windstations: de richting en snelheid van het dichtstbijzijnde station worden iets donkerder weergegeven en dichter bij het middelpunt.
Waarneming of gemodelleerde data¶
De ring rond een windmarkering laat zien of de data van een echt weerstation komt of gemodelleerd is:
- Ononderbroken ring – een echte waarneming van een weerstation (bijv. Finse, Zweedse of luchthavenstations)
- Onderbroken ring – gemodelleerde data (bijv. de Noorse Nowcast-dienst)
Actualiteit van de data¶
De kleur van een windmarkering laat zien hoe actueel de data is:
- Blauw – de data is minder dan 30 minuten oud
- Geel – de data is meer dan 30 minuten oud
Tienminutengemiddelde¶
Windsnelheid en -richting geven het tienminutengemiddelde van het waarnemingsstation weer, in meters per seconde. Het gaat dus niet om een momentwaarde.
Opslag van windhistorie buiten Finland¶
Zodat Replay ook buiten Finland wind kan tonen, slaat Karttahimmeli automatisch windhistorie op in de operatie voor de gebieden waar teams zich bewegen.
- Metingen worden elke 10 minuten opgeslagen. Elk actief apparaat dat zijn locatie deelt, kan het opslaan doen, of een apparaat waarvan de app op de achtergrond draait terwijl trackers posities delen.
- Per groep teams worden hoogstens twee stations opgeslagen: het dichtstbijzijnde (binnen 40 km) en een tweede binnen 70 km. Gebieden die meer dan 100 km uit elkaar liggen, krijgen aparte punten.
- Bronnen zijn Zweden, Estland, METAR, Noorwegen (Nowcast) en Apple (gemodelleerd, gestippelde ring).
- In Finland wordt niets opgeslagen, omdat Replay de gegevens rechtstreeks uit de historie van het Finse Meteorologisch Instituut leest.
De opgeslagen metingen zijn verborgen items: ze verschijnen niet op de kaart, in de waarnemingenlijst of in het Log.
Winddata bij een waarnemingsmarkering¶
Bij het maken van een waarnemingsmarkering worden automatisch de actuele gegevens van de twee dichtstbijzijnde windstations van de waarnemingslocatie als onderdeel van de waarneming opgeslagen.
